Gaz Sancısı ve Kolik: Bebek Neden Ağlıyor?

Kolik nedir, ne değildir?

Kolik bir hastalık değil, bir tanımlama. Klasik ölçüt "üçler kuralı" diye bilinir: sağlıklı ve iyi büyüyen bir bebeğin, belirgin bir neden olmadan günde 3 saatten fazla, haftada 3 günden fazla ve 3 haftadan uzun süreyle ağlaması.

Yani doktor "kolik" dediğinde bir teşhis koymuş olmuyor; "bebeğinizde ağlamayı açıklayan bir sorun bulamadım" demiş oluyor. Bu duymak istediğiniz cevap olmayabilir ama aslında iyi haberdir.

Ağlamanın bir eğrisi var

Bu, bilinse çok rahatlatan ama nedense kimsenin önceden söylemediği bir bilgi: yenidoğanlarda ağlama miktarı öngörülebilir bir seyir izler.

• 2. hafta: ağlama artmaya başlar
• 6-8. hafta: zirve yapar — en zor dönem burasıdır
• 3-4. ay: belirgin biçimde azalır

Yani en kötü hissettiğiniz hafta, muhtemelen tepe noktasıdır ve sonrası daha iyiye gider. Bunu bilmek, o haftalarda "biz bir şeyi yanlış yapıyoruz" hissini ciddi biçimde azaltıyor.

İşe yarayanlar

• Kucakta taşımak. Gün içinde daha çok taşınan bebekler daha az ağlıyor. Bir askılı taşıyıcı (kanguru) hem işe yarar hem ellerini serbest bırakır.
• Ritim ve ses. Hafif ve düzenli sallama, beyaz gürültü, monoton bir "şşş" sesi. Rahim içindeki ortama benzeyen uyaranlar sakinleştirici etki yapıyor.
• Gevşek kundak. Kolları saran, bacakları serbest bırakan kundak. Bacakları sıkı sarmak kalça gelişimi için sakıncalı.
• Emme ihtiyacı. Bebekler açlık dışında da emmek ister; emzik bu ihtiyacı karşılar.
• Gaz çıkarma ve pozisyon. Beslenmeden sonra dik tutmak, sırtını okşamak. Bisiklet hareketi ve karın masajı bazı bebeklerde rahatlatıyor.
• Ortamı sakinleştirmek. Işığı kısmak, sesi azaltmak, kucaktan kucağa gezdirmeyi bırakmak.

Probiyotik konusu

Bu alanda en çok çalışılmış madde Lactobacillus reuteri. Sadece anne sütüyle beslenen kolikli bebeklerde günlük ağlama süresini anlamlı biçimde kısalttığına dair araştırmalar var; bir çalışmada simetikondan daha etkili bulunmuş. Formül mamayla beslenen bebeklerde kanıt daha zayıf.

Buna karşılık, Türkiye'de çok yaygın kullanılan simetikon damlaların etkisi çalışmalarda plaseboya belirgin üstünlük göstermiyor. Zararsız kabul ediliyor ama beklentiyi buna göre ayarlamakta fayda var.

Ne zaman doktora?

Kolik dışlanarak konulan bir tanımlama olduğu için, şu belirtiler varsa ağlamayı "kolik" diye geçiştirmeyin:

• Ateş
• Kusma, özellikle fışkırır tarzda
• Gaitada kan veya sürekli ishal
• Kilo alamama, beslenmeyi reddetme
• Halsizlik, uyandırmakta zorlanma
• Ağlamanın karakterinin değişmesi ya da aniden başlaması

Dayanamadığın an için: bunu mutlaka oku

Saatlerce dinmeyen ağlama insanı gerçekten çileden çıkarabilir. Bunu hissetmek kötü ebeveyn olduğunuz anlamına gelmez; çok yaygındır ve konuşulmaz.

Ama o anda yapılan tek bir hareket geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabiliyor. Bebeği asla sarsmayın. Sarsılmış bebek sendromu; beyin kanaması, kalıcı hasar ve ölümle sonuçlanabilen bir tablodur ve çoğu zaman ağlamaya dayanamayan bir yetişkinin birkaç saniyelik öfkesiyle ortaya çıkar.

Bu bilgiyi bebeğe bakan herkesle paylaşın — büyükanne, büyükbaba, bakıcı, akraba. Çoğu insan bunun bu kadar ciddi olduğunu bilmiyor.

Babanın asıl işi: nöbeti devralmak

Kolik dönemi bir dayanıklılık meselesi. Bu haftalarda en değerli katkı, eşinin ağlamadan uzakta geçireceği bir saat olabilmesi. Bebeği al, odadan çık, gerekirse dışarı çıkarıp yürü. Eşin duymadan uyusun.

Bir de şunu bilmek işe yarıyor: sakinleştirme çabası her seferinde işe yaramayabilir. Bu, beceriksizlik değil. Bazı ağlamaların çözümü yok, sadece geçmesi var. O sırada bebeğin yanında olmak zaten yeterli.